18 Yaşından Küçüklere Uzlaşma Teklifi

Soruşturma veya kovuşturma aşamalarında suça sürüklenen çocuk, mağdur veya suçtan zarar gören ve 18 yaşından küçük olan taraflar olabilmektedir. Peki, 18 yaşından küçük taraflara uzlaşma teklifi nasıl yapılır? 

1
105

Soruşturma veya kovuşturma aşamalarında suça sürüklenen çocuk, mağdur veya suçtan zarar gören ve 18 yaşından küçük olan taraflar olabilmektedir. Peki, 18 yaşından küçük taraflara uzlaşma teklifi nasıl yapılır?

Uzlaşma Teklifi Kime Yapılır?

CMK yani Ceza Muhakemesi Kanunu 253/4 maddesinde açıkça teklifin kanuni temsilcilere yapılacağı ibaresi yer almaktadır. Uzlaşma teklifi taraf eğer reşit değil ise kendisine değil kanuni temsilcisine yapılmalıdır. Aynı şekilde CMUY yani Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliği 29/1 maddesinde de bu husus açıkça ifade edilmiştir.

Kimler Kanuni Temsilci Sayılır?

18 yaşından küçük olan taraflar için, anne ve baba kanuni temsilci sayılmaktadır. Anne ve babanın ayrı olması durumunda, velayete göre hareket edilir. 18 yaşından küçük tarafın velayeti kimde ise, yapılacak olan uzlaşma teklifini cevaplama, uzlaşma teklif formu ve uzlaştırma raporunu imzalama yetkisi onda olacaktır. Çocuğun evlilik dışı olması durumunda her zaman velayet annede sayılır ve teklif anneye yapılır. Eğer evlilik dışı dünyaya gelen çocuğun annesi hayatını kaybetmiş ise bu durumda velayetin babaya verilmesine yönelik mahkeme kararı alınması veya 18 yaşından küçük tarafa vasi atanması gerekir. 18 yaşından küçük olan taraf ile kanuni temsilcileri arasında husumet olması ve dosyada karşılıklı taraf olmaları halinde çocuğa kayyım atanması gerekir.

Uzlaşma Teklifini 18 Yaşından Küçük Olan Taraf Kabul Edebilir Mi?

Ceza Muhakemesi Kanunu ve Ceza Muhakemesinde Uzlaştırma Yönetmeliğinde açıkça üzere tarafın reşit olmaması durumunda teklifin yasal temsilcilere yapılacağı belirtilmiş ise de, talep edilen edimin 18 yaşından küçük tarafı herhangi bir yükümlülük altında bırakmayacak veya özür dileyerek yerine getirilebilecek bir edim olması halinde, taraf küçük olsa da ayırt etme gücüne sahip olan suça sürüklenen çocuk, uzlaşma teklifini kabul edebilir ve rapora kendisi imza atabilir.

Bu durum Medeni Kanunda 16. maddede “Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler” ibaresi ile anlatılmış ise de, maddenin son cümlesinde “Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir” olarak vurgulanmıştır. Suça sürüklenen çocuk lehine takipsizlik kararı verilip dosyanın kapatılacak olması ve çocuğun herhangi bir yükümlülük altına girmeyecek olması ile maddi manevi tazminat davası da açılamayacak olması hususları birlikte değerlendirildiğinde bu durum çocuğa yönelik ‘karşılıksız kazanma’ sayılacaktır.

Yaşı Küçük Mağdur Herhangi Bir Durumda Teklifi Kabul Edebilir Mi?

Suça sürüklenen çocuk için anlatılan karşılıksız kazanma, suçtan zarar gören – mağdur için geçerli değildir. Bu kişinin ayırt etme gücü olsa bile teklif kesinlikle yasal temsilcilerine yapılmalıdır. Çünkü, yaşı küçük mağdur teklifi kabul eder ise tüm haklar sona ereceğinden, karşılıksız kazanma burada geçerli olmamaktadır. Dolayısıyla Ceza Muhakemesi Kanunu, Ceza Muhakemesinde Uzlaşma Yönetmeliği ve Medeni Kanuna uygun değildir.

Yasal (Kanuni) Temsilci İmza Attığı Halde Çocukta İmza Atmalı Mı?

Uzlaştırmacılar genelde yasal temsilciden imza aldıktan sonra ayrıca çocuktan da imza almaktadır. Çocuğun imza yetkisi bulunmaması nedeni ile temsilcisi imzaladığı için, çocuğun rapor veya teklif formuna imza atması, imzanın geçerli sayılmayacağı göz önüne alınarak hata kabul edilmektedir. Bu nedenle, imza atma yetkisi bulunmadığından uzlaştırma işlemleri kanuni temsilci ile yapılan tarafların, teklif formu ve rapor imzalamaları doğru değildir.

Olay Tarihinde Yaşı Küçük, Teklif Tarihinde Büyük (Reşit) İse Teklif Kime Yapılır?

Eğer taraf olayın meydana geldiği tarihte reşit değil ancak uzlaştırmacı görevlendirilerek, kişilere uzlaşma teklifi yapılacağı tarihte 18 yaşını doldurmuş, reşit olmuş ise ve herhangi bir kısıtlılığı (hükümlü olması veya ayırt etme gücüne sahip olmaması vb.) bulunmaması halinde teklif bizzat kendisine yapılır. Genelde bu konuda yanlış bir uygulama hakimdir. Tarafın olay tarihinde ki yaşının değil, imza attığı tarihte ki yaşının dikkate alınması gerekir. Olay tarihinde 18 yaşından küçük olan ancak imza tarihinde 18 yaşını doldurarak reşit olmuş bir kişinin kanuni temsilcisine imza attırılması yanlıştır.

Bir önceki yazımız olan Dava Dosyası İnternet Üzerinden Nasıl İncelenir? başlıklı makalemizde e-devlet dava dosyası inceleme, internetten dava dosyası görme ve online dava dosyası sorgulama hakkında bilgiler verilmektedir.

5 4 oylar
Sizce kaç yıldız?
Abone Ol
Bildir
1 Yorum
Inline Feedbacks
Tüm yorumları gör
muhammet
14 gün önce

Emeğinize sağlık . Aradığım tüm soruları eksiksiz kusursuz ve anlaşılabilir buldum. Çok teşekkürler